Nie ma definicji normatywnej tych produktów. Najogólniej rzecz ujmując są to mleka modyfikowane przeznaczone dla dzieci w wieku 1-3 lat (mleko typu Junior).
  • Produkty te nazywane są w rozporządzeniu (UE) nr 609/2013 „napojami na bazie mleka i podobnymi produktami przeznaczonymi dla małych dzieci” (zob. art. 2 ust. 2 pkt f, art. 12 rozp. (UE) nr 609/2013 i pkt 31 jego preambuły), a w wydanym na jego podstawie sprawozdaniu Komisji Europejskiej „preparatami do żywienia małych dzieci1.

Najogólniej rzecz ujmując chodzi tutaj o wyprodukowane na bazie białka pochodzenia zwierzęcego lub roślinnego napoje dla dzieci w wieku 1 – 3 lat, które są reklamowane jako szczególnie odpowiednie dla małych dzieci i wprowadzane na rynek jako np. „mleko dla małych dzieci”, „mleko wzrostu”, „mleko dla juniora”, „napój sojowy dla małych dzieci2.

Warto wskazać, że według Komisji Europejskiej „[z] żywieniowego punktu widzenia preparaty do żywienia małych dzieci nie są konieczne, ale są jednym ze sposobów na zwiększenie spożycia określonych składników odżywczych, których dotyczy ryzyko niedoborów u niektórych małych dzieci w UE. (…)”3. Zdaniem Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) „produkty te nie odgrywają (…) ‘żadnej wyjątkowej roli’ i ‘nie można ich uznać za konieczne do zaspokojenia potrzeb żywieniowych małych dzieci’ w porównaniu z innymi środkami spożywczymi, które można włączyć do ich normalnej diety”4.

 

Brak szczególnych regulacji prawnych dotyczących tylko tych produktów; nie zostały one objęte zakresem zastosowania rozporządzenia (UE) nr 609/2013. Do ich reklamy (a także prezentacji i etykietowania) mają zastosowanie ogólne przepisy prawa żywnościowego (nie ma w tym zakresie przepisów służących ściśle ochronie karmienia piersią).

 

Oznacza to przede wszystkim, że reklama, a także prezentacja i etykietowanie tych produktów:

 

nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności:

co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji;

przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których on nie posiada;

przez sugerowanie, że środek spożywczy ma szczególne właściwości, gdy w rzeczywistości wszystkie podobne środki spożywcze mają takie właściwości, zwłaszcza przez szczególne podkreślanie obecności lub braku określonych składników lub składników odżywczych;

przez sugerowanie poprzez wygląd, opis lub prezentacje graficzne, że chodzi o określony środek spożywczy lub składnik, mimo że w rzeczywistości komponent lub składnik naturalnie obecny lub zwykle stosowany w danym środku spożywczym został zastąpiony innym komponentem lub innym składnikiem;

– muszą być rzetelne, jasne i zrozumiałe;

nie mogą przypisywać im właściwości zapobiegania chorobom lub leczenia chorób ludzi bądź też odwoływać się do takich właściwości (por. art. 7 rozp. (UE) nr 1169/2011).

w związku z dodaniem do nich witamin i składników mineralnych – nie może obejmować żadnych wskazówek, które by twierdziły lub sugerowały, że zróżnicowana i zbilansowana dieta nie jest w stanie dostarczyć odpowiednich ilości substancji odżywczych, a także nie może wprowadzać konsumentów w błąd lub podawać nieprawdy co do wartości odżywczej, jaką żywność może posiadać na skutek dodania witamin i składników mineralnych (art. 7 ust. 1 i 2 rozp. (WE) nr 1925/2006);

nie może zawierać oświadczeń żywieniowych lub zdrowotnych niezgodnych z przepisami rozp. (WE) nr 1924/2006, tj. m.in. oświadczeń, które:

są nieprawdziwe, niejednoznaczne lub wprowadzające w błąd;

budzą wątpliwości co do bezpieczeństwa lub adekwatności odżywczej innej żywności;

stwierdzają, sugerują lub dają do zrozumienia, że zrównoważony i zróżnicowany sposób odżywiania się nie może zapewnić odpowiednich ilości składników odżywczych w ujęciu ogólnym (art. 3 rozp. (WE) nr 1924/2006).

 

Naruszenia powyższych przepisów należy zgłaszać przede wszystkim do Państwowej Inspekcji Sanitarnej Ponadto w konkretnym przypadku zasadne może być również zawiadomienie innych organów (zob. szerzej pkt VII).


Przypisy

  1. Zob. Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie preparatów do żywienia małych dzieci, {SWD(2016) 99 final}, Bruksela, dnia 31.3.2016 r. COM(2016) 169 final, s. 3 i 5, https://ec.europa.eu/transparency/regdoc/rep/1/2016/PL/1-2016-169-PL-F1-1.PDF .
  2. Por. pkt 31 preambuły rozp. (UE) nr 609/2013, a szerzej: Sprawozdanie…, s. 3 i nast.
  3. Sprawozdanie…, s. 9 – 10.
  4. Sprawozdanie…, s. 12.