a) Dotyczy zagrożonego karą grzywny naruszenia zakazów sformułowanych w art. 25 ust. 2 ustawy o bezp.żiż. (wykroczenie z art. 100 ust. 1 pkt 4 – 6 ustawy o bezp.żi.ż.), odnoszących się do reklamy i działań promocyjnych dotyczących preparatów do początkowego żywienia niemowląt i przedmiotów służących do karmienia niemowląt (zob. pkt II i pkt V.1).

 

Jeżeli Twoim zdaniem miało miejsce któreś z powyższych naruszeń ustawy, złóż zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia wykroczenia. W tym celu pamiętaj, że:

– zgłosić wspomniane naruszenia ustawy może każdy;

– zawiadomienie należy złożyć do właściwej miejscowo (tj. ze względu na miejsce popełnienia wykroczenia) jednostki Policji lub Prokuratury

 

  • Jeżeli nie jest to możliwe albo nie wiesz, która jednostka jest właściwa, złóż zawiadomienie w najbliższej jednostce Policji (posterunek, komisariat, komenda); zostanie ono przekazane do jednostki właściwej.

 

– zgłoszenia można dokonać: telefonicznie, ustnie do protokołu albo pisemnie; pismo możesz wysłać pocztą, mailem, faksem, bądź przynieść osobiście do jednostki Policji lub Prokuratury; zadbaj o potwierdzenie wysłania swojego zawiadomienia (np. list za zwrotnym potwierdzeniem odbioru) lub potwierdzenie złożenia pisma, jeśli doręczyłeś je osobiście;

– w przypadku formy pisemnej należy zachować wymogi pisma procesowego (art. 119 k.p.k. w zw. z art. 38 k.p.w.), to znaczy zawiadomienie powinno zawierać: 1) oznaczenie jednostki Policji lub Prokuratury wraz z adresem; 2) imię i nazwisko oraz adres wnoszącego pismo (możesz zostawić również nr telefonu); 3) opis sprawy, której dotyczy zawiadomienie; 4) datę i podpis składającego zawiadomienie;

– zawiadomienie powinno zawierać jak najwięcej konkretnych informacji

  • opisz zachowanie, które według Ciebie stanowi naruszenie relewantnych przepisów i wskaż podmiot naruszający, jeżeli jest Tobie znany oraz dane ewentualnych świadków (jeżeli nie znasz ich tożsamości, podaj informacje pomocne w ich identyfikacji, np. pacjentki leżące w sali nr 5 w dniu 20 kwietnia 2014 r.); jeżeli dysponujesz dowodami (np. zdjęcia, nagrania audio lub wideo) załącz je, a w przypadku zawiadomienia ustnego przynieś je ze sobą;

– karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok; jeżeli w tym okresie wszczęto postępowanie, karalność wykroczenia ustaje z upływem 2 lat od popełnienia czynu (art. 45 k.w.).

 

W razie wątpliwości co do tego, jak powinieneś się zachować i która forma zawiadomienia będzie najlepsza – przyjdź do najbliższej jednostki Policji1.

 

Zamiast zgłoszenia na Policję lub do Prokuratury możesz zawiadomić Państwową Inspekcję Sanitarną (zob. pkt VII.3).

 

b) Ponadto, należy zwrócić uwagę, że sprzeczna z przepisami prawa reklama mleka modyfikowanego lub pozostałych omawianych produktów stanowi czyn nieuczciwej konkurencji w zakresie reklamy, który jest wykroczeniem ściganym na żądanie pokrzywdzonego, zagrożonym karą aresztu albo grzywny (zob. art. 25 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w zw. z art. 27 ust. 1 tej ustawy).

  • Jak się wydaje dotyczy to również działań promocyjnych, o których mowa w art. 25 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o bezp.ż.iż. (to, czy działania promocyjne mieszczą się w pojęciu reklamy w rozumieniu omawianych przepisów może wywoływać wątpliwości).

Wykroczeniem ściganym na żądanie pokrzywdzonego jest również oznakowanie omawianych produktów naruszające przepis art. 25 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (art. 25 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w zw. z art. 27 ust. 1 tej ustawy).

  • Zgodnie art. 25 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, „[k]to, oznaczając lub wbrew obowiązkowi nie oznaczając towarów albo usług, wprowadza klientów w błąd co do pochodzenia, ilości, jakości, składników, sposobu wykonania, przydatności, możliwości zastosowania, naprawy, konserwacji lub innych istotnych cech towarów lub usług albo nie informuje o ryzyku, jakie wiąże się z korzystaniem z nich, i naraża w ten sposób klientów na szkodę, podlega karze aresztu albo grzywny.”
  • Przykładem takiego wykroczenia może być np. użycie sformułowań typu „humanizowany” w oznakowaniu (np. na etykiecie) mleka początkowego lub mleka następnego.

W  takich przypadkach pokrzywdzony może złożyć na Policję lub do Prokuratury żądanie ścigania wykroczenia.

  • Pokrzywdzonym jest podmiot, którego dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez wykroczenie. Jak się wydaje, w większości omawianych przypadków każdy może być pokrzywdzonym (tj. np. osoba, która widzi plakat reklamujący mleko początkowe), z wyjątkiem zabronionych w art. 25 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o bezp.ż.iż. działań promocyjnych (dotyczą one preparatów do początkowego żywienia niemowląt i przedmiotów służących do karmienia niemowląt – zob. pkt II i pkt V.1), jeżeli są adresowane do konkretnej osoby lub osób (np. rozdawanie butelek do karmienia niemowląt w szkole rodzenia – zgłosić może osoba, która je otrzymała, a nie jej matka, która się o tym dowiedziała).
  • Można tego dokonać na piśmie albo ustnie do protokołu. Nieważne, jak zatytułujesz pismo (może być „Zawiadomienie o podejrzeniu wykroczenia”, „Żądanie ścigania”). Ważne jest, aby wynikała z niego wyraźna wola pociągnięcia sprawcy do odpowiedzialności karnej. Odnośnie do właściwości miejscowej Policji lub Prokuratury, treści zawiadomienia oraz przedawnienia zob. pkt a) powyżej.
  • Zamiast składać żądanie ścigania na Policję lub do Prokuratury możesz samodzielnie złożyć bezpośrednio w sądzie wniosek o ukaranie jako tzw. oskarżyciel posiłkowy. W takim przypadku należy jednak wskazać m.in. imię i nazwisko oraz adres obwinionego, a także inne dane niezbędne do ustalenia jego tożsamości (zob. art. 57 k.p.w.).
Pamiętaj!
W przypadku naruszenia art. 25 ust. 2 ustawy o bezp.ż.iż. możliwe jest zawiadomienie Policji lub Prokuratury (albo Państwowej Inspekcji Sanitarnej) o podejrzeniu popełnienia wykroczenia (z art. 100 ust. 1 ustawy o bezp.ż.iż.). Natomiast w każdym przypadku naruszenia przepisów o reklamie mleka modyfikowanego lub pozostałych omawianych produktów (w tym naruszeń z art. 25 ust. 2 ustawy o bezp.ż.iż.) możliwe jest skierowanie przez pokrzywdzonego na Policję lub do Prokuratury żądania ścigania wykroczenia, którym jest czyn nieuczciwej konkurencji w zakresie reklamy (art. 25 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji).
  • Zasygnalizować ponadto należy, że nie jest wykluczone, że naruszenie przepisów o reklamie i innych technikach marketingowych dotyczących omawianych w opracowaniu produktów może w konkretnym przypadku naruszać jednocześnie przepisy innych aktów prawnych, np. kodeksu karnego. Problematykę tę pominięto jako wykraczającą poza ramy niniejszego opracowania.

przypisy

  1. Por.: Jak złożyć zawiadomienie o przestępstwie?, Warszawa 2007, s. 4, 8-10, 14-15,

    https://www.pois.2007-2013.gov.pl/Dokumenty/Wzorydokumentow/Documents/zawiadomienie_o_przestepstwie_21022013.pdf.