W przypadku naruszenia przepisów dotyczących omawianych produktów, niezależnie od ewentualnej odpowiedzialności innych podmiotów (np. producenta lub dystrybutora w sytuacji, o której mowa w art. 25 ust. 2 pkt 3 ustawy o bezp.ż.iż.; por. pkt I.6), w rachubę może wchodzić również odpowiedzialność zawodowa konkretnego lekarza, pielęgniarki lub położnej.

  • Odpowiedzialność zawodowa lekarzy została uregulowana w ustawie o izbach lekarskich, dalej: u.i.l. (rozdz. 5), a pielęgniarek i położnych – w ustawie o samorządzie pielęgniarek i położnych, dalej: u.s.p.p. (rozdz. 6). Możliwe są m.in. następujące kary: upomnienie, nagana, kara pieniężna, zawieszenie prawa wykonywania zawodu na okres od 1 roku do 5 lat, pozbawienie prawa wykonywania zawodu (zob. art. 83 u.i.l. i art. 60 u.s.p.p.).

 

Najogólniej rzecz ujmując chodzi tu o przypadki naruszeń z udziałem służby zdrowia, niezależnie od tego, czy miały one miejsce na terenie podmiotu leczniczego lub w związku z jego działalnością (zob. pkt VII.6). W praktyce dotyczyć to może zwłaszcza niezgodnej z prawem reklamy i działań promocyjnych dotyczących preparatów do początkowego żywienia niemowląt lub przedmiotów służących do karmienia niemowląt (naruszających art. 25 ustawy o bezp.ż.iż.; zob. pkt II i V.1).

 

Przykładami takich naruszeń mogą być:

rozdawanie konsumentom (zwł. kobietom ciężarnym lub  matkom) butelek do karmienia niemowląt lub próbek mleka początkowego przez położną lub pediatrę; rozdawanie ulotek reklamujących mleko początkowe przez te osoby; plakat reklamujący mleko początkowe w gabinecie pediatrycznym; wpis na blogu autorstwa lekarza, reklamujący mleko początkowe w sposób naruszający art. 25 ust. 1 ustawy o bezp.ż.iż. (np. sugerujący równoważność karmienia sztucznego z karmieniem piersią) etc.

 

W powyższych przypadkach, poza zawiadomieniem Państwowej Inspekcji Sanitarnej (a w zależności od okoliczności również innych organów, zwłaszcza Policji lub Prokuratury; zob. pkt VII), możesz zawiadomić właściwego okręgowego rzecznika odpowiedzialności zawodowej, który w razie ustalenia, że konkretny lekarz, pielęgniarka lub położna dopuścili się przewinienia zawodowego (tj. naruszenia zasad etyki zawodowej lub przepisów związanych z wykonywaniem zawodu) składa do sądu lekarskiego lub odpowiednio do sądu pielęgniarek i położnych wniosek o ukaranie.

  • Jeżeli naruszenie miało miejsce na terenie szpitala lub przychodni albo w związku z ich działalnością, o czym zawiadamiasz ich dyrekcję lub zarząd (zob. pkt VII.6), pismo do dyrekcji/zarządu możesz wysłać do wiadomości właściwego rzecznika odpowiedzialności zawodowej wraz z listem przewodnim z prośbą o interwencję (oczywiście możesz wysłać do rzecznika odrębną skargę).

Składając skargę pamiętaj, że:

– nie musisz być pokrzywdzonym w sprawie;

należy zawiadomić właściwego okręgowego rzecznika odpowiedzialności zawodowej, działającego przy okręgowej izbie lekarskiej i odpowiednio okręgowej izbie pielęgniarek i położnych (linki do poszczególnych okręgowych izb lekarskich dostępne są na stronie Naczelnej Izby Lekarskiej1); a w przypadku położnych i pielęgniarek w zakresie określonym ustawowo – Naczelnego Rzecznika (zob. art. 47 u.s.p.p.);

  • w przypadku lekarzy właściwy jest rzecznik tej izby lekarskiej, której lekarz jest członkiem. Jeżeli znasz dane lekarza (imię i nazwisko albo numer prawa wykonywania zawodu, bądź numer PESEL), możesz to sprawdzić poprzez stronę Naczelnej Izby Lekarskiej2 (po prawej stronie znajduje się zakładka Znajdź lekarza). Jeżeli nie znasz danych lekarza pismo wyślij do okręgowego rzecznika właściwego dla miejsca zdarzenia (np. jeżeli był to szpital we Wrocławiu, poinformuj Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej przy Dolnośląskiej Izbie Lekarskiej);
  • w przypadku pielęgniarek i położnych skargę należy wysłać do okręgowego rzecznika właściwego dla miejsca zdarzenia (np. jeżeli był to szpital we Wrocławiu, poinformuj Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej przy Dolnośląskiej Okręgowej Izbie Pielęgniarek i Położnych we Wrocławiu);

– brak wymogów ustawowych dla skargi do rzecznika. W praktyce należy sporządzić ją na piśmie i zaadresować przykładowo: Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej w Krakowie, Okręgowa Izba Lekarska w Krakowie, ul. Krupnicza 11a, 31-123 Kraków.

  • Pismo najlepiej wysłać listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru albo przynieść osobiście i poprosić o potwierdzenie złożenia pisma. Nie ma znaczenia, jak zatytułujesz pismo (może być np.: skarga; wniosek o wszczęcie postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej; zawiadomienie o możliwości popełnienia przewinienia zawodowego). W treści zawrzyj dokładny opis zdarzenia i prośbę o wyciągnięcie konsekwencji prawnych wobec lekarza, pielęgniarki, czy położnej (jeżeli znasz personalia tej osoby podaj je); podaj swoje dane i podpisz się. Jeżeli dysponujesz dowodami, wskaż je w piśmie i załącz je (w przypadku dowodu ze świadka podaj jego dane albo okoliczności umożliwiające ustalenie jego tożsamości). Skarga jest wolna od opłat.
  • Przykładowy wzór zawiadomienia o możliwości popełnienia przewinienia zawodowego dostępny jest na stronie Okręgowej Izby Lekarskiej w Krakowie3.

– rzecznik może przesłuchać cię w charakterze świadka; masz obowiązek stawić się na przesłuchanie pod rygorem określonym w art. 60 u.i.l. i art. 43 u.s.p.p. (kara za nieusprawiedliwione niestawiennictwo, przymusowe sprowadzenie świadka);

– nie można wszcząć postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej, jeżeli od chwili popełnienia czynu upłynęły 3 lata; karalność przewinienia zawodowego ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło 5 lat (zob. art. 64 ustawy o izbach lekarskich i art. 46 ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych).

 

Podobne reguły odpowiedzialności zawodowej obowiązują również farmaceutów (zob. zwł. rozdz. 5 ustawy o izbach aptekarskich). Odpowiedzialność ta może wchodzić w rachubę przede wszystkim w przypadkach naruszenia przez farmaceutów jako sprzedawców przepisów dotyczących reklamy i działań promocyjnych odnoszących się do preparatów do początkowego żywienia niemowląt i przedmiotów służących do karmienia niemowląt (zwł. art. 25 ust. 2 ustawy o bezp.żiż.; zob. pkt II i V.1), niezależnie od ich odpowiedzialności na podstawie prawa żywnościowego.

  • W praktyce skargę najlepiej złożyć do okręgowego rzecznika odpowiedzialności zawodowej działającego przy okręgowej izbie aptekarskiej właściwej dla miejsca zdarzenia (linki do poszczególnych okręgowych izb dostępne są na stronie Naczelnej Izby Aptekarskiej4). Najlepiej sporządzić ją na piśmie (odnośnie do jej wymogów zob. uwagi powyżej, dotyczące skargi do rzecznika zawodowego lekarzy i rzecznika zawodowego pielęgniarek i położnych).

przypisy

  1. http://www.nil.org.pl/struktura-nil/okregowe-izby-lekarskie
  2. http://www.nil.org.pl/
  3. http://izbalekarska.pl/bip/okregowy-rzecznik-odpowiedzialnosci-zawodowej/
  4. http://www.old.nia.org.pl/izby/