Ustawa i rozporządzenia nie posługują się terminem „mleko modyfikowane”. Używają terminów: „preparat do początkowego żywienia niemowląt” i „preparat do dalszego żywienia niemowląt”, a w odniesieniu do mleka modyfikowanego dla małych dzieci w wieku 1 – 3 lat rozporządzenie (UE) nr 609/2013 stosuje określenie „napoje na bazie mleka i podobne produkty przeznaczone dla małych dzieci”, natomiast w odniesieniu do specjalnych preparatów mlekozastępczych dla niemowląt i małych dzieci kwalifikowanych jako żywność specjalnego przeznaczenia medycznego (dietetyczne środki spożywcze specjalnego przeznaczenia medycznego) – m.in. określenie „żywność specjalnego przeznaczenia medycznego opracowana w celu zaspokojenia potrzeb żywieniowych niemowląt”. Na określenie żywności uzupełniającej dla niemowląt i małych dzieci (dotychczasowych „środków spożywczych uzupełniających obejmujących produkty zbożowe przetworzone i inne środki spożywcze przeznaczone dla niemowląt i małych dzieci”) rozp. (UE) nr 609/2013 przyjęło terminologię „produkty zbożowe przetworzone” i „żywność dla dzieci”.

 

Definicje poszczególnych produktów zostały przedstawione przy ich omówieniu. W tym miejscu należy natomiast wskazać, że w wymienionych we wstępie aktach prawnych nie ma definicji reklamy, a ponadto akty te nie posługują się terminem marketing, czy inne techniki marketingowe.

 

W literaturze przedmiotu zaproponowano następującą DEFINICJĘ REKLAMY – jest nią „wszelka działalność polegająca na informowaniu lub zachęcaniu do stosowania środka spożywczego, mająca na celu zwiększenie jego ilości dostarczanej na rynek, sprzedaży bądź konsumpcji lub co najmniej zapobieganie zmniejszeniu takiej sprzedaży lub konsumpcji. Chodzi zatem w ogólności o pobudzanie zainteresowania środkiem. Reklamą nie jest więc sama informacja o produkcie, ale dopiero ta, której celem jest zwiększenie zainteresowania nim – chodzi tu o działanie świadome i ukierunkowane”1.

 

Z reklamą omawianych produktów wiąże się również problematyka ich promocji, prezentacji i oznakowania (etykietowania).

  • Promocję (np. rozdawanie próbek produktów) można uznać za element szeroko rozumianej reklamy, jak i za praktykę odrębną. Wskazana wyżej szeroka doktrynalna definicja reklamy pozwala objąć nią również działania promocyjne, o których mowa w art. 25 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy o bezp.ż.iż. (zob. pkt II i V.1). Upraszczając, reklamę, promocję, prezentację, oznakowanie (etykietowanie) można uznać za elementy szeroko rozumianego marketingu.

 

PREZENTACJA omawianych produktów odnosi się w szczególności do ich kształtu, wyglądu lub opakowania, zastosowanego materiału opakowaniowego, sposobu, w jaki są one rozmieszczane i wystawiane (§17 pkt 1 rozp. w sprawie środków spoż.specj.przezn.ż.).

 

ETYKIETOWANIE (OZNAKOWANIE) „oznacza wszelkie napisy, dane szczegółowe, znaki handlowe, nazwy marek, ilustracje lub symbole odnoszące się do danego środka spożywczego i umieszczone na wszelkiego rodzaju opakowaniu, dokumencie, ulotce, etykiecie, opasce lub pierścieniu towarzyszącym takiej żywności lub odnoszącym się do niej” (art. 2 ust. 2 lit. j rozp. (UE) nr 1169/2011).

  • Natomiast etykieta „oznacza jakąkolwiek metkę, znak firmowy, znak handlowy, ilustrację lub inny opis pisany, drukowany, tłoczony, odbity lub w inny sposób naniesiony na opakowanie lub pojemnik z żywnością lub załączony do opakowania lub pojemnika z żywnością” (art. 2 ust. 2 lit. i rozp. (UE) nr 1169/2011).

Z problematyką reklamy i etykietowania żywności wiąże się również kwestia dozwolonych i niedozwolonych oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych. W niniejszym opracowaniu została ona poruszona tylko w niezbędnym zakresie.

 

OŚWIADCZENIE ŻYWIENIOWE to każde oświadczenie2, które stwierdza, sugeruje lub daje do zrozumienia, że dana żywność ma szczególne właściwości odżywcze ze względu na:

energię (wartość kaloryczną), której: dostarcza; dostarcza w zmniejszonej lub zwiększonej ilości; nie dostarcza; lub

substancje odżywcze lub inne substancje: które zawiera; które zawiera w zmniejszonej lub zwiększonej ilości; lub których nie zawiera (art. 2 ust. 2 pkt 4 rozp. (WE) nr 1924/2006).

 

OŚWIADCZENIE ZDROWOTNE to każde oświadczenie3, które stwierdza, sugeruje lub daje do zrozumienia, że istnieje związek pomiędzy kategorią żywności, daną żywnością lub jednym z jej składników, a zdrowiem (art. 2 ust. 2 pkt 5 rozp. (WE) nr 1924/2006).

 

Ponadto, wspólne dla omawianych w opracowaniu produktów są definicje niemowlęcia i małego dziecka.

NIEMOWLĘ oznacza dziecko poniżej 12 m-ca życia, a MAŁE DZIECKO – dziecko w wieku 1 – 3 lat (art. 2 ust. 2 lit. a i lit. b rozp. (UE) nr 609/2013).


przypisy

  1. M. Syska, [w:] A. Szymecka-Wesołowska (red.), Bezpieczeństwo żywności i żywienia. Komentarz, LEX, 2013, kom. do art. 25 ustawy, nb 5.
  2. oświadczenie – każdy komunikat lub przedstawienie, które, zgodnie z przepisami wspólnotowymi lub krajowymi, nie są obowiązkowe, łącznie z przedstawieniem obrazowym, graficznym lub symbolicznym w jakiejkolwiek formie, które stwierdza, sugeruje lub daje do zrozumienia, że żywność ma szczególne właściwości (art. 2 ust. 2 pkt 1 rozp. (WE) nr 1924/2006).
  3. oświadczenie – każdy komunikat lub przedstawienie, które, zgodnie z przepisami wspólnotowymi lub krajowymi, nie są obowiązkowe, łącznie z przedstawieniem obrazowym, graficznym lub symbolicznym w jakiejkolwiek formie, które stwierdza, sugeruje lub daje do zrozumienia, że żywność ma szczególne właściwości (art. 2 ust. 2 pkt 1 rozp. (WE) nr 1924/2006).