Rozporządzenie (UE) nr 609/2013 zawiera definicję „produktów zbożowych przetworzonych” i definicję „żywności dla dzieci”, które są odpowiednikami dotychczasowych „środków spożywczych uzupełniających obejmujących produkty zbożowe przetworzone i inne środki spożywcze przeznaczone dla niemowląt i małych dzieci”, uregulowanych w rozdz. 3 rozporządzenia w sprawie środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Najogólniej rzecz ujmując chodzi tutaj o żywność uzupełniającą przeznaczoną dla zdrowych niemowląt odstawianych od piersi i zdrowych dzieci w wieku co do zasady pomiędzy ukończonym 4 miesiącem a 3 rokiem życia (i spełniającą pozostałe przesłanki z art. 2 ust. 2 lit. e i lit. f rozp. (UE) nr 609/2013), z wyłączeniem napojów na bazie mleka i podobnych produktów przeznaczonych dla małych dzieci, tj. mleka modyfikowanego przeznaczonego dla dzieci w wieku 1-3 lat.

 

Przykłady:

sucharki, kaszki (poza kaszkami specjalistycznymi dla alergików), obiadki w słoiczkach (np. warzywno-mięsne przeciery) i soczki przeznaczone dla niemowląt i małych dzieci.

 

Definicje normatywne:
PRODUKTY ZBOŻOWE PRZETWORZONE to żywność przeznaczona do zaspokajania szczególnych potrzeb zdrowych niemowląt odstawianych od piersi oraz zdrowych małych dzieci, stosowana jako suplement ich diety lub stosowana w celu ich stopniowego przystosowania się do zwykłej żywności oraz należąca do jednej z następujących kategorii:

proste produkty zbożowe, które są lub muszą być przygotowane do spożycia poprzez dodanie mleka lub innych odpowiednio odżywczych płynów;
produkty zbożowe z dodatkiem składników wysokobiałkowych, które są lub muszą być przygotowane do spożycia poprzez dodanie wody lub innego płynu niezawierającego białka;
makarony stosowane w żywieniu po ugotowaniu w wodzie lub innych odpowiednich płynach;
sucharki i biszkopty, które mogą być stosowane zarówno do bezpośredniego spożycia, jak i po rozdrobnieniu, z dodatkiem wody, mleka lub innego stosownego płynu (art. 2 ust. 2 lit. e rozp. (UE) nr 609/2013).

 

ŻYWNOŚĆ DLA DZIECI to żywność przeznaczona do spełnienia szczególnych potrzeb zdrowych niemowląt odstawianych od piersi oraz zdrowych małych dzieci, stosowana jako suplement ich diety lub w celu ich stopniowego przystosowania się do zwykłej żywności, z wyłączeniem: produktów zbożowych przetworzonych oraz napojów na bazie mleka i podobnych produktów przeznaczonych dla małych dzieci (art. 2 ust. 2 lit. f rozp. (UE) nr 609/2013).

  • W rozumieniu rozporządzenia niemowlę oznacza dziecko poniżej dwunastego miesiąca życia, a małe dziecko – dziecko w wieku od jednego roku do trzech lat (art. 2 ust. 2 lit. a i lit. b rozp. (UE) nr 609/2013).

W prawie polskim nie ma zakazu reklamy tej kategorii żywności, a obowiązujące ograniczenia w tym zakresie nie mają charakteru ściśle ochronnego dla karmienia piersią.

 

Zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 609/2013, reklama (a także prezentacja i etykietowanie) tej kategorii żywności musi zapewniać informacje pozwalające na właściwe stosowanie tej żywności i nie może wprowadzać w błąd, ani przypisywać takiej żywności właściwości zapobiegania chorobom lub leczenia chorób ludzi lub odwoływać się do takich właściwości (nie uniemożliwia to rozpowszechniania jakichkolwiek użytecznych informacji lub zaleceń przeznaczonych wyłącznie dla osób mających kwalifikacje w dziedzinie medycyny, żywienia, farmacji lub innych pracowników służby zdrowia odpowiedzialnych za opiekę nad matkami i dziećmi; art. 9 ust. 5 i 6 rozp. (UE) nr 609/2013).

 

Natomiast rozporządzenie w sprawie środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego reguluje jedynie oznakowanie (etykietowanie) tej kategorii żywności. Między innymi zawiera ono informacje dotyczące odpowiedniego wieku dziecka, od którego produkt może być stosowany, biorąc pod uwagę jego skład, postać produktu lub inne szczególne właściwości, przy czym podany wiek dziecka nie może być niższy niż ukończone cztery miesiące życia; oznakowanie może zawierać informację, że produkt jest odpowiedni do stosowania po ukończeniu czwartego miesiąca życia dziecka, chyba że osoby mające kwalifikacje z zakresu medycyny, żywienia i farmacji, w tym przede wszystkim lekarze pediatrzy, farmaceuci lub dietetycy, albo inne osoby profesjonalnie odpowiedzialne za opiekę nad matką i dzieckiem zalecą inne jego stosowanie (§ 27 ust. 1 pkt 1 rozp. w sprawie środków spoż.specj.przezn.ż.).

 

Naruszenia powyższych przepisów należy zgłaszać przede wszystkim do Państwowej Inspekcji Sanitarnej Ponadto w konkretnym przypadku zasadne może być również zawiadomienie innych organów (zob. szerzej pkt VII).

  • Jak wspomniano powyżej (zob. pkt I.4), naruszenia przepisów rozporządzenia w sprawie środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, dotyczących oznakowania omawianych środków spożywczych, zagrożone zostały karą pieniężną (art. 103 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 4 ustawy o bezp.ż.iż.).